Lezingen
Een nagekomen samenvatting van de lezing van prof. dr. Bas Romeny op 16 februari 2012 in het Gemeentecentrum in Oegstgeest met de titel 'Oosters christendom en de Islam' kunt u
hier vinden.
I.
Lezingen van de VVP in het Gemeentecentrum Oegstgeest
- Levenskunst, geluk, geloof
- Hoe kunnen wij ons God voorstellen?
- Leven in het zicht van de dood
II. Lezingen van de VVP met de Protestantse Gemeente Leiderdorp in de Scheppingskerk in Leiderdorp
- Wondergenezingen in de tijd van het Nieuwe Testament
- Iona en de Iona Community
III. Lezingen van de Doopsgezinde en Remonstrantse Gemeente Leiden in de Lokhorstkerk in Leiden
I. Lezingen van de VVP
1. Levenskunst, geluk, geloof
| Spreker: |
Prof.dr. Johan Goud |
| Datum: |
dinsdag 9 oktober 2012 |
| Plaats: |
Gemeentecentrum, Lijtweg 9, Oegstgeest |
| Tijd: |
20.00 - 22.00 uur |
De eerste lezing in deze serie wordt gehouden door door prof.dr. Johan Goud, remonstrants predikant en hoogleraar 'Religie en zingeving in literatuur en kunst', universiteit Utrecht.
In de klassieke levenskunst gaat het bij de oude filosofen vooral over deugden en ondeugden. Hoe te leven en te sterven, gezond te zijn, gelukkig te zijn? Binnen christelijke levenskunst speelt de eindigheid van het aardse leven een belangrijke rol. De zuivering van de ziel en zelfverloochening met het oog op het eeuwig heil. Levenskunst vraagt ook om zorg voor je geest: leren omgaan met de grenzen van je verstand, je intuïtie; leren vertrouwen op de kracht van meditatie, van niets-doen, van loslaten. Spirituele levenskunst betekent dat je je diep ervan bewust bent dat je als eindig mens deel uitmaakt van een allesomvattend geheel. Levenskunst houdt ook in: jezelf leren kennen, je verlangens, behoeften en ideeën, maar ook het gesprek met anderen en hun visie op het leven.
Prof.dr.Johan Goud kondigt zelf zijn lezing aan met de volgende tekst.
Wie over het geluk begint na te denken ontdekt spoedig hoe ongrijpbaar het is. Het schiet je als zand door de vingers; de begrippen waarmee je het zou willen vastleggen en definiëren (bijv. gezondheid, welstand, een baan, succes), schieten uiteindelijk allemaal tekort. Al die dingen zullen er ongetwijfeld mee te maken hebben. En toch komt het voor dat iemand alles bezit en zich desondanks ongelukkig voelt. Kennelijk is geluk meer dan dat, of iets anders. Of kennelijk is het zo, dat we aan het geluk andere eisen kunnen stellen, die er een andere richting aan geven. We zullen stilstaan bij levenskunst als kunst van het genieten, het loslaten en het veranderen.
Waarschijnlijk in juni zal inmiddels verschenen zijn het boek 'Doornse Levenskunst, mooi goed en waarachtig leven', door schrijvers uit de kring van 'Op Goed Gerucht', een groep van moderne theologen. Zij schreven in 2010 het boek 'Doornse Catechismus', een boek over oude geloofsvragen met nieuwe antwoorden. Zij schrijven in het nieuwe boek over de schat aan inzichten over de vormgeving van het christelijk leven in hedendaagse bewoordingen. Op een studiedag met als thema 'Op Goed Geluk, levenskunst en theologie van nu', zal inmiddels ook een lezing over het boek, met daarna debat, plaats gevonden hebben door prof.dr. Maarten van Buuren.
2. Hoe kunnen wij ons God voorstellen?
| Spreker: |
Dr. Rick Benjamins |
| Datum: |
dinsdag 6 november 2012 |
| Plaats: |
Gemeentecentrum, Lijtweg 9, Oegstgeest |
| Tijd: |
20.00 - 22.00 uur |
De tweede lezing in deze serie wordt gehouden door dr. Rick Benjamins, universitair docent Dogmatiek aan de Protestantse Theologische Universiteit.
Hoe moeten we ons God voorstellen? En hoe werkelijk is die voorstelling? Is God meer dan een sprookjesfiguur? Benjamins presenteert een manier van denken waarbinnen dergelijke vragen voor hedendaagse mensen te beantwoorden zijn en die gelovige ervaring mogelijk maakt. Met 'God' wordt verwezen naar creativiteit die in het wereldproces werkzaam is. De creativiteit in het wereldproces volgt geen blauwdruk, alsof er aan het begin al een plan was, dat nu wordt uitgevoerd. Er is veeleer sprake van een overvloedige creativiteit, die gebruik maakt van het toeval en zich laat leiden door het proces zelf.
'God' is een product van verbeelding en een symbool van menselijke makelij, maar dat betekent niet dat God een illusie is. Voor God zou kunnen gelden dat wij daarmee benoemen wat absoluut boven ons staat (zoals bijv. 'rechtvaardigheid') en waaraan wij toegewijd willen zijn. Zo helpt de Godsidee om onze humaniteit volledig te realiseren en belemmert de Godsidee dat wij ons eigen bestaan verafgoden als een absoluut doel in zichzelf. Onze religieuze traditie heeft behoefte aan herformulering of reconstructie, zodat wij 'onder God' toegewijd kunnen zijn aan menselijkheid en humanisering. Bij 'opstanding' gaat het er bijvoorbeeld om of dat nú bij mij gebeurt. Het gaat om een verbinding met God - of het grote geheel - in dit leven. Die verbinding wordt ook gerealiseerd in een verbinding met mensen om je heen, met iets dat groter is dan wijzelf.
Vanuit dit perspectief zal Benjamins ook reflecteren op het werk van Klaas Hendrikse, waartoe hij zich kritisch, maar niet volstrekt afwijzend verhoudt. Klaas Hendrikse staat met zijn jongste boek 'God bestaat niet en Jezus is zijn zoon' in een naoorlogse traditie van o.a. Barth en Bonhoeffer. 'God bestaat niet' komt niet uit de lucht vallen, maar het godsbeeld reduceren is één ding, non-existent verklaren is nog heel wat anders. Dit bezwaar wordt bezworen door de nadruk op het zoonschap van Jezus. Er blijft het oermenselijk besef van transcendentie. De transcendentie van Jezus is het er-zijn-voor-anderen. Daar gebeurt God. Op een andere manier bestaat God niet. Hendrikse noemt het 'horizontale transcendentie'. Hij zegt het zo: 'Ik heb Jezus niet nodig om in God te geloven, maar als voorbeeld van iemand die God heeft 'geleefd', helpt hij mij om zo te leven dat God kan 'gebeuren'.
3. Leven in het zicht van de dood
| Spreker: |
Mevr. Jacinta van Hartingsveld |
| Datum: |
dinsdag 26 februari 2013 |
| Plaats: |
Gemeentecentrum, Lijtweg 9, Oegstgeest |
| Tijd: |
20.00 - 22.00 uur |
De derde lezing in deze serie wordt gehouden door mevrouw Jacinta van Hartingsveld, coördinator van Hospice Issoria in Leiden over haar boek 'Leven in het zicht van de dood'.
Haar verhaal is gebaseerd op onderzoek in de dagelijkse praktijk van het hospice naar hoe mensen leven in het zicht van de dood en hoe naasten en zorgverleners hen hierbij nabij kunnen zijn. Wanneer iemand hoort dat hij zelf of een naaste niet meer beter kan worden, dan staat de wereld op zijn kop. Verdriet, wanhoop, woede, opluchting en tal van andere emoties kunnen naar boven komen. Men moet zich opnieuw verhouden tot de wereld en de mensen om zich heen. De dood onder ogen zien. Hoe zin en betekenis te geven aan de tijd die rest? En hoe bepalend is het mens- en godsbeeld hierin? In haar boek wordt ook uitgelegd hoe een hospice werkt en wat 'palliatieve sedatie' is.
II. Lezingen van de VVP met de Protestantse Gemeente Leiderdorp
1. Wondergenezingen in de tijd van het Nieuwe Testament
| Spreker: |
Drs. Carola Dahmen |
| Datum: |
maandag 22 oktober 2012 |
| Plaats: |
Scheppingskerk, van Poelgeestlaan 2, Leiderdorp |
| Tijd: |
20.00 - 22.00 uur |
Wondergenezingen in het Nieuwe Testament klinken vreemd in moderne oren. Terwijl sommigen niet meer kunnen geloven in wondergenezingen en daarom het geloof de rug toekeren, houden anderen vast aan het daadwerkelijke gebeuren van wondergenezingen. Anderen zien in wonderen van Jezus vooral een spirituele en metaforische betekenis.
Wondergenezingen in het Nieuwe Testament moeten in de tijd van het Nieuwe Testament worden gelezen. De achtergrond van de antieke geneeskunde speelt hierbij een belangrijke rol. Bij de antieke geneeskunde valt te denken aan Hippocrates en Galenus, 'wetenschappelijke' artsen uit Griekenland en Rome die een naam hebben gemaakt met de vier-sappen-leer van het lichaam. Maar bij antieke geneeskunde moet men ook denken aan magie en toverij en aan goden van de geneeskunst zoals Asclepios, aan wie wonderbaarlijke geneeskrachten werden toegeschreven. Door wondergenezingen in de historische context te plaatsen kunnen vragen naar de betekenis en de historiciteit van wondergenezingen niet worden opgelost, maar wel worden verhelderd.
2. Iona en de Iona Community
| Spreker: |
Anne van den Berg |
| Datum: |
maandag 11 februari 2013 |
| Plaats: |
Scheppingskerk, van Poelgeestlaan 2, Leiderdorp |
| Tijd: |
20.00 - 22.00 uur |
Al eeuwen lang vinden mensen hun weg naar het kleine Schotse eilandje Iona. Voor velen is dat een pelgrimstocht. Hier komt de Keltisch christelijke spiritualiteit tot leven. Al een aantal jaren weten ook steeds meer Nederlanders de weg naar Iona te vinden. Op het eilandje staat de uit de 12e eeuw daterende abdij met bijbehorend klooster. De restauratie van dit klooster, waarmee in 1938 werd begonnen, markeert het begin van de Iona Community. Hierin en in het later gebouwde McLeod Center ontvangt de Iona Community haar gasten vanuit de hele wereld voor een "gemeenschapsweek". Deze oecumenische gemeenschap staat voor "rebuilding of the common life"; vernieuwing van het gewone, alledaagse leven, waarin werken en God loven, gebed en politiek, het heilige en het seculiere hand in hand gaan.